Vitamin D là gì? Sự thật về tác dụng của vitamin D đối với sức khỏe

vitamin D

Calci và vitamin D là hai trong số các loại vitamin và khoáng chất rất được sự quan tâm của người dân hiện nay bởi nó liên quan đến một đặc điểm quan trọng của ngoại hình, đó là chiều cao. Tuy nhiên sự thật về vitamin D là gì, nó có tác dụng gì khác cho sức khỏe? Bài viết sau đây của chúng tôi sẽ gửi đến bạn câu trả lời chính xác và chi tiết nhất. 

Vitamin D là gì?

Vitamin D nằm trong nhóm các vitamin tan trong dầu (nhóm A, D, E, K). Mọi người đều biết nó có chức năng ngừa còi xương ở trẻ em. Tuy nhiên cơ chế cụ thể của vai trò này và cả những vai trò khác nữa của vitamin này có thể rất nhiều người chưa từng được nghe qua.

Một loại vitamin có thể tổng hợp qua ánh nắng mặt trời
Một loại vitamin có thể tổng hợp qua ánh nắng mặt trời

Vai trò của vitamin D đối với sức khỏe và sự phát triển của cơ thể

Vai trò trong sự cốt hóa xương ở trẻ em

Vitamin D có thể phân phối calci và phospho trong cơ thể từ đó mà nó thực hiện được vai trò kiến tạo xương cũng là vai trò quan trọng nhất của nó. Nó giúp cho sự hấp thu calci và phospho qua đường tiêu hóa được dễ dàng và hiệu quả hơn, đồng thời hỗ trợ quá trình dự trữ được diễn ra. Vậy nên thiếu vitamin này sẽ dẫn đến tình trạng xương bị loãng hoặc mật độ xương không bình thường. Vitamin D có chất hoạt tính là 1,25 – dihydroxyvitamin D. Chất này kết hợp hoạt động cùng với hệ nội tiết, cụ thể là các hormon tuyến cận giáp để thực hiện chức năng điều hòa chuyển hóa calci cũng như các chức năng khác liên quan đến calci.  

Điều hòa calci trong cơ thể

Vitamin D là rất cần thiết để sự hấp thu calci và phospho được diễn ra bình thường. Vậy nên thiếu vitamin này có thể gây nên cơn tetani, còi xương, hỏng răng ở trẻ em và loãng xương ở người lớn. Điển hình nhất ở trẻ em nếu bị thiếu vitamin đó là dễ bị còi xương, xương dễ gãy với những va đập không quá lớn, biến dạng một số xương. Thực tế thì hiện nay Việt Nam ta đã khắc phục được gần hết tình trạng còi xương ở trẻ nhỏ.

Vitamin D đóng vai trò chủ đạo trong việc điều hòa calci
Vitamin D đóng vai trò chủ đạo trong việc điều hòa calci

Một số vai trò khác 

Một số chức năng khác của vitamin D được biết tới đó là điều hòa một gen, hỗ trợ hoạt động chức năng của một số hormon, hỗ trợ hệ miễn dịch, phát triển hệ sinh sản ở nữ. 

Bên cạnh đó, nó còn có ảnh hưởng đến sự ngăn chặn ung thư nhờ vào khả năng ngăn chặn biến thể tế bào theo chiều hướng gây ung thư. Nhiều bằng chứng đã được đưa ra chứng tỏ tác dụng chống ung thư gây ra bởi khí độc trong không khí và tia tử ngoại

Lượng vitamin D cần được bổ sung cho các đối tượng khác nhau 

Da là nơi tổng hợp một lượng lớn vitamin D cho cơ thể vậy nên nhu cầu trong ngày rất thay đổi. Tuy nhiên 100 IU/ngày được cho là đảm bảo cho xương của trẻ em phát triển bình thường. Với một lượng lớn hơn sẽ đẩy mạnh quá trình hấp thu calci.

Trong sữa có rất ít vitamin D vậy nên cần chú ý bổ sung qua việc cho trẻ đi tắm nắng cùng với đó là cung cấp đầy đủ chất béo cho trẻ. 

Thai nhi trong 6 tuần cuối được cung cấp thêm khoảng 50% lượng calci mà trẻ cần vậy nên những em bé sinh non rất dễ bị thiếu calci. Nếu trẻ được sinh đủ tháng chỉ cần bổ sung 400 IU vitamin D trong ngày thì với trẻ sinh thiếu tháng cần bổ sung nhiều hơn. 

Đối với người lớn, nếu nghiện thuốc lá họ cũng cần bổ sung nhiều hơn người bình thường. Người lớn tuổi nếu ít khi vận động và hoạt động ngoài trời cùng với chế độ ăn kiêng thịt cá rất cần bổ sung vitamin D. Ngược lại thì người phải hoạt động quá nhiều bên ngoài trời lại dễ bị biến dạng xương khớp do quá trình chuyển hóa vitamin D bị rối loạn. Chỉ với 15 phút đứng dưới nắng to thì tia tử ngoại đã đủ khả năng kích thích tổng hợp vitamin D trong suốt 24 giờ. Bởi vậy nên người phải làm việc thường xuyên dưới ánh nắng mặt trời cần được bảo hộ, che chắn hoặc tốt hơn là dùng các loại dược phẩm bôi da có khả năng ngăn chặn tác dụng tia tử ngoại. 

Nói vậy không có nghĩa là có thể bổ sung càng nhiều càng tốt. Thừa vitamin D gây ra lắng đọng calci và phospho vào các cơ quan quan trọng như tim, thận… ngoài ra còn làm giòn xương. Vitamin này được lưu giữ trong cơ thể khá lâu vậy nên nếu bổ sung lượng nhiều và liên tục sẽ khiến cơ thể bị nhiễm độc với các triệu chứng như nhức đầu, chán ăn, đặc biệt là sỏi thận bởi sự lắng đọng calci và phospho tạo thành các hạt sỏi. Các dược phẩm và thực phẩm chức năng chứa nhiều vitamin này chỉ được sử dụng với sự hướng dẫn của các y bác sĩ. 

Các loại thực phẩm giàu vitamin D 

Các thực phẩm từ động vật là những nguồn chủ yếu cung cấp đó là gan cá, bơ, trứng…Nếu muốn bổ sung vitamin này, cách đơn giản, tiết kiệm lại hiệu quả nhất đó là tắm nắng. Ánh nắng sẽ giúp chuyển tiền vitamin D sang vitamin D3. 

*Kiến thức trên được tham khảo từ các cuốn sách: 

  • Sách “Dinh dưỡng- An toàn thực phẩm”
  • Sách “Dinh dưỡng hợp lý và sức khỏe” Hà Huy Khôi chủ biên. 

Hy vọng với những chia sẻ trên đây, bạn đã có những kiến thức chính xác và sâu sắc hơn về vitamin D để chăm sóc sức khỏe và của bản thân và gia đình.

Xem thêm: Calci là gì?

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *