Tìm hiểu tất tần tật về protein – chất dinh dưỡng không thể thiếu

protein

Phân loại các chất dinh dưỡng theo số lượng của chúng trong cơ thể, ta có chất đa lượng và chất vi lượng. Đọc tên là ta đã hiểu được phần nào định nghĩa về chúng, chất đa lượng có số lượng nhiều hơn và chất vi lượng thì ít hơn. Hôm nay, chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về một chất đa lượng được nhiều người biết đến trong cơ thể đó là protein. 

Giới thiệu chung nhất về protein

Protein là một chất đa lượng, một đại phân tử có khối lượng phân tử rất cao và được tạo thành từ nhiều đơn phân là các acid amin. Ở người, có 20 loại acid amin được biết đến là cấu thành các protein của cơ thể. Trong 20 loại acid amin trên có 8 loại acid amin thiết yếu đó là: lysine, methionine, leucine, valine, threonine, tryptophan, phenylalanin, isoleucin. Riêng với trẻ  em, chúng còn cần bổ sung thêm hai loại acid amin nữa đó là histidine, arginine. Có nhiều bằng chứng cho thấy các thức ăn có nguồn gốc từ động vật sẽ chứa các loại protein có giá trị sử dụng cho cơ thể cao hơn là các thức ăn có nguồn gốc thực vật. 

Vai trò của protein trong cơ thể

Tất cả các hoạt động của cơ thể đều có sự tham gia của protein dù ít hay nhiều, nhưng nhìn chung đây là thứ không thể thiếu được của cơ thể. 

Vai trò cấu tạo nên cơ thể

Protein là biểu hiện của gen, nó là chất tạo và duy trì các cấu trúc của tế bào, của mô và các chất cơ bản. 

Vai trò điều hòa và bảo vệ các hoạt động sinh lý của cơ thể

Các hormon, các enzyme đều có bản chất là protein. Đây là hai chất tham gia điều hoà nội môi chính trong cơ thể. 

Protein có mặt trong mọi các hoạt động chuyển hóa dù cấp thấp nhất là chuyển hóa tại tế bào. Nó còn tham gia điều hòa nước và pH trong cơ thể bởi albumin là một loại protein huyết tương có tác dụng tạo nên áp lực keo, duy trì áp suất thẩm thấu. Thiếu hụt albumin sẽ gây thoát nước ra khỏi mạch máu và gây nên triệu chứng phù. Ngoài ra protein cũng là một trong 4 hệ đệm để duy trì độ pH ổn định cho nội môi, một yếu tố rất quan trọng để duy trì các hoạt động sinh lý khác diễn ra bình thường. 

Khi thức ăn được tiêu hóa và các chất dinh dưỡng được hấp thu ở ruột non, các chất dinh dưỡng ấy không tự do đi vào máu mà cần được liên kết với các protein đặc hiệu để đưa chúng về đúng nơi chúng cần đến. Nó cũng là chất vận chuyển nhiều chất không tan được trong nước ví dụ như bilirubin tự do. Nếu bạn thấy mình bị có triệu chứng bị thiếu một loại dinh dưỡng nào đó có thể có hai nguyên nhân, một là bạn cung cấp thiếu, hai là bạn đang thiếu protein để vận chuyển chất dinh dưỡng đó.

Protein còn tham gia vào công việc bảo vệ của cơ thể. Khi cơ thể bị nhiễm các bệnh nhiễm trùng, đặc biệt là các bệnh có căn nguyên là virus thì chúng được hệ miễn dịch của cơ thể nhận biết và đáp ứng bằng cách sinh ra các kháng thể chống lại nó. Các kháng thể này bản chất cũng là các protein. Nếu bệnh do vi khuẩn có thể điều trị được bằng kháng sinh tuy nhiên đa số các bệnh do virus chỉ có thể dựa vào kháng thể do cơ thể sản xuất ra mới có thể khỏi bệnh. 

Cùng với lipid và glucid, protid cũng là nguyên liệu để tạo ra năng lượng cho cơ thể lúc cần. Mặc dù khả năng tạo ra năng lượng của chúng ít hơn lipid và glucid nhưng điều đó là rất cần thiết những lúc cơ thể bị thiếu năng lượng nghiêm trọng.   

Nhu cầu protein của cơ thể

Nhu cầu protein ở lứa tuổi, giới tính, tình trạng sinh lý, bệnh lý, trọng lượng cơ thể khác nhau là rất khác nhau. 

Protein - chất dinh dưỡng không thể thiếu
Protein – chất dinh dưỡng không thể thiếu

Đối với người Việt Nam, protein cần chiếm 12- 14% năng lượng khẩu phần và cần kết hợp bổ sung cả hai nguồn protein từ thực vật và động vật. 

Với vai trò là chất cấu tạo nên tế bào, mô và cơ thể, nếu thiếu hụt protein ở trẻ nhỏ sẽ gây nên tính trạng còi cọc, chậm lớn, ngừng phát triển tinh thần và thể lực, rối loạn các chức phận nội tiết, giảm sức đề kháng. 

Tuy nhiên việc cung cấp quá nhiều trong thời gian dài cũng gây ra nhiều kết quả không mong muốn như thừa cân, béo phì (do protein thừa được chuyển hóa thành mỡ), ung thư đại tràng, bệnh tim mạch, bệnh gout, tăng đào thải canxi. 

Các loại thực phẩm chứa nhiều protein

Các loại thực phẩm cung cấp protein rất dễ kiếm và phong phú. Trong hầu hết các nguồn thực phẩm từ động vật đều có chứa chất dinh dưỡng này bởi đây chính là chất cấu tạo nên cơ thể và các sản phẩm những động vật đó: cá, tôm, thịt nạc, trứng, sữa, ốc, hến…

Protein cũng có mặt trong nhiều loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật như đỗ, lạc, đậu nành, đậu xanh…

Bài viết trên đã tổng hợp giúp bạn những thông tin cần biết về protein – chất đa lượng không thể thiếu của cơ thể.

Xem thêm: Omega 3 là gì? Có mấy dạng Omega 3? Tác dụng thực sự của Omega 3

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *